Wat is onze agenda

De snel veranderende en groeiende stad vraagt om een flexibele omgang met bestaande kunstwerken, en een sterke visie op de nog te realiseren kunstwerken. De zorg om de kwaliteit van de openbare ruimte, en de kunst die daarin een plek krijgt, wordt door het Stadscuratorium niet enkel getoetst aan de hand van esthetische criteria. De kwaliteit van de kunstwerken in het publieke domein wordt bovenal beoordeeld aan de hand van wat ze doen op, met en voor de ecologie van een plek of gebied. Tot wie richt het kunstwerk zich, wie spreekt het aan, welke verhalen vertelt het en wat voor beleving maakt het mogelijk?

Aanjagen
De openbare ruimte van Amsterdam is een terrein dat niet verankerd en afgebakend is, maar een gebied dat open blijft, continu van karakter verandert en allerlei vormen van gebruik toelaat. Deze dynamiek vraagt om betrokkenheid en een voortdurende bevragende houding. In de optiek van het Stadscuratorium dient de openbare ruimte niet te worden ingevuld, maar juist te worden opgerekt. Ook is het publieke domein een plek voor experiment, waar het Stadscuratorium fungeert als aanjager voor nieuwe vormen van opdrachtgeverschap en kunstuitingen. Door uitdagende opdrachten te genereren ontstaat er ruimte voor experiment, wat nieuwe kansen brengt voor zowel kunstenaars als hun praktijk.

Verbinden
Er is veel expertise aanwezig in de stad op het het gebied van kunst in de openbare ruimte. Het Stadscuratorium stemt haar visie en beleid af met het aanwezige culturele netwerk van kunstenaars, bemiddelaars, kwartiermakers, ambtenaren, ontwerpers en bewoners die zich inzetten voor kunst in de openbare ruimte. Samen wordt er gewerkt aan kunst in de stad, zowel op het niveau van de stadsdelen als dat van gemeentelijk beleid. Het curatorium sluit zich aan bij relevante strategische beleidsagenda’s zoals o.a. de omgevingsvisie, en ziet haar rol meer stimulerend dan sturend. Het ideaal is een stad waarin de openbare ruimte steeds opnieuw bevraagd kan worden, door kunstenaars in de praktijk, door burgers in het dagelijks leven, door denkers met ideeën en door bestuurders met een open blik. Het Stadscuratorium biedt voor deze vraagstukken een centraal aanspreekpunt.

Samenwerken
Het Stadscuratorium vindt het van groot belang geëngageerd te zijn met de stad, en maakt zich hard voor optimale samenwerkingen. Het curatorium brengt bij projecten in de openbare ruimte partijen in kaart om tijdig afspraken te kunnen maken over het proces, de inhoud en de financiering met grote spelers zoals woningbouwcorporaties, ontwikkelaars, (haven)bedrijven. Daarbij wordt ervoor gezorgd dat er ruimte en aandacht is voor kunstprojecten tijdens het hele ontwikkeltraject. Te vaak komt het voor dat de kaders voor mogelijke kunstwerken worden vastgelegd zonder overleg met deskundigen, waardoor kunstenaars te weinig ruimte krijgen voor experiment of vernieuwing. Om dit te voorkomen zet het Stadscuratorium zich in voor een proces waarbij er voldoende tijd en ruimte is voor onderzoek, zodat er kunstprojecten gerealiseerd kunnen worden die passen bij de ecologie van een locatie.

Waarderen
Beheer en behoud van bestaande werken is cruciaal voor de openbaarheid, uitstraling en integrale kwaliteit van de publieke ruimte. Beheer is meer dan onderhoud van een kunstwerk. Beheer betekent ook het delen van de zorg, en het geestelijk in leven houden van werken door bijvoorbeeld het te voorzien van een een goede toelichting. Het Stadscuratorium zet zich ook in voor bestaande werken op semi-publieke locaties: werken die niet in eigendom zijn van de gemeente, maar wel een beeldbepalende waarde voor de stad hebben. De lange traditie van gebouwgebonden kunst die Amsterdam kent, dreigt met stadsvernieuwing onzichtbaar te worden of zelfs te verdwijnen. Een stad is voortdurend in verandering, maar dient ook een visueel geheugen in stand houden. Dit is mogelijk door zorg te dragen voor kunstwerken die in de ontwikkeling van de stad een belangrijke rol hebben gespeeld. Wanneer behoud op een bestaande locatie niet mogelijk is, onderzoekt het Stadscuratorium mogelijkheden voor herplaatsing.

Dialoog initiëren
Van kunstwerken in de publieke ruimte wordt tegenwoordig vaak verwacht dat ze tegenstellingen overbruggen en verbindend werken. Hoe ze dat moeten doen blijft echter in het ongewisse. Wanneer werken zich te nadrukkelijk richten op het belang of de smaak van een bepaalde demografie, sluiten ze andere uit. Terwijl kunstwerken die het iedereen naar de zin willen maken vaak blijven steken in vrijblijvende decoratie die weinig toevoegt aan de openbare ruimte. Draagvlak is om die reden een ogenschijnlijk simpel begrip waar een complexe werkelijkheid achter schuilgaat. Het Stadscuratorium neemt zich voor om nieuwe manieren van het betrekken van burgers te onderzoeken, ondersteunen en toetsen.

Wat doen wij

Het Stadscuratorium adviseert het college B&W gevraagd en ongevraagd over kunst in de openbare ruimte. In haar advies stimuleert het curatorium de verkenning van nieuwe vormen van opdrachtgeverschap, financiering en behoud en zet het aan tot nieuwe kansen en richtingen voor kunstuitingen. In haar rol als aanjager zorgt het actief voor verbindingen met en tussen kunstenaars, de gemeente en culturele instellingen. Het Stadscuratorium maakt zich daarmee hard voor het publieke karakter en de integrale kwaliteit van de openbare ruimte van de stad.

Hieraan ten grondslag ligt het streven naar een openbare ruimte die gedeeld wordt, en niet geclaimd, geëxploiteerd of toegeëigend. Om die reden wil het Stadscuratorium de betrokkenheid van – en draagvlak voor – bewoners, gebruikers en financiers in kunstprojecten vergroten. Door actief de dialoog met de stad op te zoeken tilt het curatorium het belang van kunst in de openbare ruimte op een hoger plan. Dit realiseert het Stadscuratorium door publieke programma’s te organiseren, zoals debatten, maar ook door samenwerkingen te initiëren. Verder zet zij zich in om de verhalen van de collectie te ontsluiten – zowel online als op locatie. Hiermee draagt het curatorium zorg voor de inventarisatie en waardering van de bestaande kunstwerken in de Metropoolregio Amsterdam. 

Lees hierover meer in het reglement.

Stadsdialogen

Wegens de covid-19 crisis werd het (ieder) onmogelijk om fysieke bijeenkomsten te organiseren. Dit heeft het Stadscuratorium niet weerhouden om de dialoog aan te gaan, al dan niet in alternatieve vorm. In het lopende project Stadsdialogen gaan de leden in gesprek met kunstenaars, belanghebbenden en bemiddelaars over opvallende en toonaangevende werken in de openbare ruimte van Metropoolregio Amsterdam. In deze dialogen ontvouwen zich de verborgen verhalen van kunst in de publieke ruimte en staat de agenda van het Stadscuratorium centraal.

In de eerste serie Stadsdialogen spreken de leden van het Stadscuratorium met Jeanne van Heeswijk, Simon(e) van Saarloos en Afaina de Jong. 

Lees meer

Wie zijn wij

Claudia Linders (voorzitter)

Architect, curator en beeldend kunstenaar. Initieert en adviseert in visie- en conceptontwikkeling, bekleed verschillende advies- en bestuursfuncties zoals het voorzitterschap van de raad van toezicht van Kunstcentrum Heden Den Haag, de Commissie Beeldende Kunst en de adviescommissie Groei. (Cultuur) van de Gemeente Nijmegen. In Amsterdam was zij adviseur Beeldende Kunst Openbare Ruimte van de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit en lid van de CAWA.
E-mail Claudia

Sabrina C.M.J. Dekker (Secretaris)

Strategisch beleidsadviseur Kunst in de openbare ruimte Gemeente Amsterdam en curator. Als programmacoördinator Kunst & Cultuur stadsdeel Zuid heeft zij o.a. kunst in de openbare ruimte projecten, zoals Future Past Glory in het Beatrixpark en 11 Rue Simon Crubellier op het Stadionplein gerealiseerd. Ze heeft als founder van Orderly Madness (podium voor jong talent) en curator cross-over art events opgericht in samenwerking met alumni van de Rietveld Academie en de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten.
E-mail Sabrina C.M.J.

Radna Rumping

Onafhankelijk curator, adviseur en radiomaker. Ze was eerder lid van de Adviescommissie Beeldende Kunst en Vormgeving voor de gemeente Utrecht, en ontwikkelt tentoonstellingen en programma’s, zoals de performatieve serie ‘Come Closer’ in de Oude Kerk in Amsterdam. Ze is medeoprichter van Ja Ja Ja Nee Nee Nee, een online radio platform en podcast gewijd aan de kunsten. Haar eigen werk, bestaande uit tekst en geluid, is onder andere getoond in het Stedelijk Museum, de Appel, en Fondazione Baruchello in Rome.
E-mail Radna

Selby Gildemacher

Beeldend kunstenaar, adviseur Beeldende Kunst in de Openbare Ruimte bij de gemeente Assen en specialist hedendaagse technologie in de openbare kunst. Is lid van de Programma Commissie van Arti et Amicitiae en oprichter en mede-organisator van Hackers & Designers.
E-mail Selby

Tanja Karreman

Directeur Nieuw Dakota, een platform voor hedendaagse kunst en adviseur kunst in de openbare ruimte bij Bureau Spoorbouwmeester in Utrecht. Ook lid van de kunst-commissie bij de gemeente Deventer. Betrokken geweest bij de plaatsing van meerdere kunstwerken in de openbare ruimte, zoals het buurtproject het “Blauwe Huis’ op IJburg.
E-mail Tanja

Aileen Middel

Gespecialiseerd en uitvoerend kunstenaar in graffiti en streetart onder de naam Mick La Rock. Gastcurator van de tentoonstelling ‘Graffiti. New York meets The Dam (2015) in samenwerking met het Amsterdam Museum en het Museum of the City of New York. Zet zich ook in voor educatie over graffiti en streetart en speelde een belangrijke rol in het behoud van de muurschildering van Keith Haring in Amsterdam.
E-mail Aileen

Vincent van Velsen

Schrijver, criticus en curator met een achtergrond in kunst- en architectuurgeschiedenis. Hij schrijft voor kunstenaars, instellingen en tijdschriften; en is redacteur bij Metropolis M. Van Velsen was resident aan de Van Eyck en als gastresident verbonden aan de Rijksakademie; en is momenteel adviseur bij het Mondriaan Fonds en bestuurslid bij De Appel. Zet zich graag in voor een nieuwe lichting kunstenaars en passende representatie.
E-mail Vincent

Annemarie de Wildt

Historicus en curator bij het Amsterdam Museum. Samensteller van tientallen tentoonstellingen over Amsterdamse fenomenen. Maakt zich sterk voor een verbinding van verleden en heden van Amsterdam en een meerstemmige benadering van de geschiedenis. Zette zich afgelopen jaren in voor het behoud en de totstandkoming van verschillende kunstwerken in de openbare ruimte.
E-mail Annemarie

Meinke Horn

Beeldend Kunstenaar, curator en adviseur wandkunst. Gespecialiseerd in naoorlogse monumentale wandkunst, kunst in de openbare ruimte en moderne kunst. Heeft adviezen uitgebracht aan stadsdeel Nieuw-West en Monumenten & Archeologie over herbestemming en behoud van wandkunst. Was lid Programmaraad en curator voor het Virtueel Museum Zuidas en werkzaam voor het Stedelijk Museum Amsterdam.
E-mail Meinke

Jeroen Boomgaard

Lector Kunst en Openbare Ruimte aan de Gerrit Rietveld Academie. Verbonden aan kenniscentrum LAPS (lectoraat Art & Public Space), dat zowel onderzoek naar kunst in de openbare ruimte stimuleert als onderzoek voor opdrachtgevers in het veld uitvoert. Is ook hoofd van onderzoeksmaster Artistic Research aan de UvA.
E-mail Jeroen