Begin dit jaar deelde de directie Kunst en Cultuur van de gemeente Amsterdam het concept-beleidskader Kunst in de Openbare Ruimte met een aantal Amsterdamse instellingen, SCA en de Amsterdamse stadsdelen. Het document schetst de visie van de gemeente op kunst in de openbare ruimte en bouwt voort op haar beleid uit 2018. Inspelend op maatschappelijke ontwikkelingen heeft het kader als doel een inclusieve openbare ruimte te bevorderen waarin meerstemmigheid en representatie centraal staan.
Het beleidskader is mede een reactie op eerdere adviezen van SCA, zoals Practice what you preach! De openbare ruimte, kunst en inclusie (2022) en Verbinders in een gedeelde stad (2025). Het curatorium ziet met waardering dat veel van deze adviezen zijn meegenomen, zoals de aandacht voor een nulmeting, de rol van bemiddelaars en de relatie tussen kunst, gemeenschap en maatschappelijke context.
SCA benadrukt enkele punten die het beleidskader verder kunnen versterken:
- Ruimte voor verbeelding: Het beleidskader legt sterk de nadruk op het vertellen van verhalen. SCA pleit ervoor om ook ruimte te laten voor kunst die niet letterlijk verhalend is, maar associatief, abstract of zintuiglijk werkt. Dit doet recht aan de veelzijdigheid van kunst en de openbare ruimte als plek van verwondering en ontmoeting.
- Thematische verbreding: Naast historische en persoonlijke verhalen vraagt SCA aandacht voor bredere thema’s, zoals ecologische aspecten, ruimtelijke beleving en de toekomst van een plek. Vooral in nieuwe wijken en ontwikkelgebieden kan kunst vooruitwijzen en bijdragen aan een gedeelde toekomst.
- Nulmeting: SCA is verheugd dat een nulmeting is opgenomen in het beleidskader. Het adviseert om deze breder in te richten, niet alleen gericht op wat wordt verbeeld, maar ook op wie de makers en bemiddelaars zijn en hoe opdrachtpraktijken verlopen. Dit biedt een completer beeld van representatie en diversiteit.
- Toegankelijkheid van procedures: Het curatorium benadrukt het belang van toegankelijke selectie- en opdrachtprocedures voor nieuwe makers en bemiddelaars. Heldere communicatie, begeleiding en minder complexe processen kunnen bijdragen aan een meer diverse instroom.
- Participatie: SCA onderschrijft het belang van participatie, maar waarschuwt dat dit zorgvuldig moet worden ingericht. Participatie vraagt tijd, middelen en duidelijke verwachtingen. Het curatorium pleit voor ondersteuning van bewoners die deelnemen aan intensieve trajecten, bijvoorbeeld door vergoeding of facilitaire ondersteuning.
SCA ziet het beleidskader als een belangrijke stap vooruit en denkt graag mee over de verdere uitwerking, zoals de opzet van de nulmeting, participatieprocessen en de verbinding met bestaande instrumenten. Op 2 juli wordt een aangepaste versie besproken in de raad.
